نچرخیدن دیگ ماشین لباسشویی: دلایل و روش‌های رفع

تشخیص زودهنگام نچرخیدن دیگ ماشین لباسشویی می‌تواند از آسیب‌های بیشتر به موتور و سایر قطعات جلوگیری کند. یکی از واضح‌ترین علائم، شنیدن صدای موتور است در حالی که دیگ ثابت مانده و حرکتی نمی‌کند. همچنین ممکن است دستگاه برنامه را شروع کند اما پس از مدتی کوتاه متوقف شود و کد خطای خاصی روی صفحه نمایشگر ظاهر گردد. در برخی موارد، لباس‌ها پس از پایان کار همچنان کثیف و خیس باقی می‌مانند که نشان‌دهنده عدم چرخش مناسب دیگ در حین شستشو است. اگر با این نشانه‌ها مواجه شدید، باید بدانید که دستگاه شما دچار نچرخیدن دیگ ماشین لباسشویی شده است و نیاز به بررسی فوری دارد.

خرابی یا پاره شدن تسمه (Belt): تسمه وظیفه انتقال نیرو از موتور به دیگ را بر عهده دارد. با گذشت زمان، تسمه ممکن است شل شود، روی پولی لیز بخورد و دیگر نیروی کافی برای چرخاندن دیگ سنگین تولید نکند، یا اینکه کاملاً پاره شود. در این حالت معمولاً موتور صدای کار کردن می‌دهد اما دیگ ثابت می‌ماند.

خرابی موتور (Main Motor): موتور قلب تپنده دستگاه است. اگر سیم‌پیچ‌های موتور (آرمیچر و استاتور) بسوزند یا اتصال کوتاه شوند، موتور دیگر قادر به تولید گشتاور نخواهد بود. همچنین خرابی زغال‌های موتور در مدل‌های یونیورسال می‌تواند باعث قطع جریان برق و عدم کارکرد موتور شود.

خرابی کوپلینگ (Coupling) در مدل‌های دوقلو: در ماشین‌هایی که موتور مستقیماً به گیربکس متصل است، قطعه‌ای پلاستیکی و فلزی به نام کوپلینگ وجود دارد. این قطعه در برابر فشار و ضربه ممکن است دندانه‌های خود را از دست بدهد یا بشکند. در این حالت موتور روشن و می‌چرخد، اما چون کوپلینگ نیرو را منتقل نمی‌کند، دیگ حرکت نمی‌کند.

خرابی یاتاقان و آب‌بند (Bearing & Seal): اگر یاتاقان‌های دیگ به دلیل ورود آب فرسوده و زنگ‌زده شوند، ممکن است دیگ به شدت در جای خود گیر کند (Lock-up). در این حالت موتور قدرت کافی برای چرخاندن دیگ قفل شده را ندارد و معمولاً صدای جیرجیر شدیدی نیز شنیده می‌شود.

خرابی تایمر یا برد الکترونیکی (Main Board): برد اصلی مسئول ارسال فرمان به موتور است. اگر رله‌های قدرت برد سوخته باشند، خازن‌ها خراب شده باشند یا تراشه برد دچار آسیب شده باشد، برق به موتور نمی‌رسد و در نتیجه نچرخیدن دیگ ماشین لباسشویی رخ می‌دهد. در مدل‌های قدیمی‌تر، خرابی تایمر مکانیکی نیز می‌تواند باعث قطع فرمان موتور شود.

خرابی سوئیچ فشار (Pressostat): اگر سوئیچ فشار دچار نقص شود و سطح آب را به درستی تشخیص ندهد (مثلاً فکر کند هنوز آب کافی نیست)، برد فرمان چرخش دیگ را صادر نخواهد کرد تا از آسیب به دستگاه جلوگیری کند. این امر باعث می‌شود دستگاه آبگیری کند اما دیگ نچرخد.

گیر کردن جسم خارجی بین دیگ و مخزن: گاهی اوقات سکه، دکمه لباس، یا جسمی کوچک از بین سوراخ‌های دیگ عبور کرده و بین لبه دیگ و مخزن گیر می‌کند. این مانع فیزیکی باعث می‌شود دیگ نتواند آزادانه بچرخد و موتور برای حفاظت از خود، خاموش شود یا صدای تق‌تق شدید بدهد.

خرابی درب‌بند (Door Lock Assembly): اگر سنسور قفل درب خراب باشد و سیگنال بسته بودن درب را به برد ندهد، سیستم ایمنی دستگاه اجازه روشن شدن موتور و چرخش دیگ را نخواهد داد، حتی اگر درب ظاهراً بسته شده باشد.

برای رفع مشکل نچرخیدن دیگ ماشین لباسشویی، باید مراحل عیب‌یابی را به صورت گام‌به‌گام و با دقت طی کرد. توجه داشته باشید که برخی از این موارد نیاز به تخصص فنی دارد:

بررسی و تعویض تسمه (Belt): ابتدا درب پشت دستگاه را باز کنید و وضعیت تسمه را چک کنید. اگر تسمه پاره شده، شل شده یا دچار ساییدگی شدید شده است، باید آن را تعویض نمایید. تنظیم صحیح میزان کشش تسمه نیز بسیار حیاتی است تا نیروی موتور به درستی منتقل شود.

تعویض کوپلینگ (در مدل‌های دوقلو): اگر موتور روشن می‌شود اما دیگ نمی‌چرخد، احتمالاً کوپلینگ خراب شده است. برای رفع این مشکل باید پنل پشتی را باز کرده، موتور را جدا کنید و کوپلینگ خراب را با یک نمونه جدید و سالم جایگزین نمایید.

تعمیر یا تعویض موتور: با استفاده از مولتی‌تر، سلامت سیم‌پیچ‌های موتور و زغال‌ها را بررسی کنید. در صورت سوختن موتور یا خرابی زغال‌ها، تعمیر یا تعویض موتور توسط تکنسین مجرب ضروری است. همچنین بررسی خازن‌های راه‌انداز در مدل‌های تک‌فاز باید در دستور کار قرار گیرد.

رفع گیرکردگی و تعویض یاتاقان: اگر دیگ به دلیل خرابی یاتاقان گیر کرده است، تعمیر آن پیچیده است. در این حالت معمولاً نیاز به بازسازی کامل مخزن، تعویض یاتاقان و آب‌بند (سیل) است تا دیگ آزادانه بچرخد. این کار نیاز به ابزارهای مخصوص دارد.

بررسی و تعمیر برد الکترونیکی: اگر موتور سالم است اما فرمان چرخش دریافت نمی‌کند، باید برد اصلی دستگاه را بررسی کنید. تعمیر برد شامل تست رله‌ها، خازن‌ها و قطعات قدرت است. در صورت سوختن قطعات، تعمیرکار اقدام به تعمیر یا تعویض برد خواهد کرد.

تمیز کردن شناور و سوئیچ فشار: مخزن پودر و محل شناور را بررسی کنید تا رسوب یا گیر کردن آن باعث ارسال سیگنال اشتباه نشده باشد. تمیز کردن یا تعویض سوئیچ فشار می‌تواند مشکل را حل کرده و اجازه دهد دستگاه پس از آب‌گیری، فرمان چرخش را دریافت کند.

خارج کردن جسم خارجی: با چراغ قوه و بررسی دقیق بین لبه‌های دیگ و مخزن، اگر جسم خارجی (مانند سکه یا دکمه) مشاهده کردید، آن را با دقت خارج کنید. اگر جسم در عمق گیر کرده، نیاز به باز کردن دیگ توسط تعمیرکار است.

نکته ایمنی: قبل از هرگونه اقدامی، حتماً دستگاه را از برق بکشید. اگر با مفاهیم الکترونیکی و مکانیک آشنایی ندارید، بهتر است تعمیرات را به متخصصان دکتر سرویس کار بسپارید.